احتمالا تا 20 روز دیگه اینجا بروز نمی شه !!!!
بعد این مدت با یه سری مطلب بدرد بخور برمی گردم .
فعلا خدانگهدار
وبلاگی در زمینه مهندسی نقشه برداری (ژئودزی-فتوگرامتری-سنجش از دور - GIS و هیدروگرافی)
احتمالا تا 20 روز دیگه اینجا بروز نمی شه !!!!
بعد این مدت با یه سری مطلب بدرد بخور برمی گردم .
فعلا خدانگهدار

سلام
من دوتا کتاب آموزشی در زمینه نرم افزار LAND تهیه کردم و می خواستم که کمی در مورد این دو کتاب و نرم افزار Autodesk Land Desktop صحبت کنم .
1- خودآموز فارسی AutoCAD Land Development
مولف : مهندس شیرزاد روحی ناشر : سازمان نقشه برداری کشور
قیمت کتاب : 3000 تومان
2- آموزش گام به گام AutoCAD Land Development $ Civil Design
مولف : مهندس مهدی اکرمی پویا ناشر : پخش فرهمند
قیمت کتاب بهمرا ه CD نرم افزارها : 6000 تومان
کتاب آقای روحی شامل مطالبی همچون تنظیمات اولیه نرم افزار و و مراحل تهیه و ترسیم نقشه توپوگرافی ، شیت بندی ، انجام محاسبات پیمایش و سرشکنی شبکه های ژئودتیک و در نهایت بخش مربوط به ترسیم پروفیل و مقاطع عرضی و ترسیم خط پروژه و قوس های قائم و در نهایت محاسبه حجم عملیات خاکبرداری و خاکریزی می باشد .
در کتاب آقای اکرمی علاوه بر موارد ذکر شده در کتاب قبلی (بجز پیمایش و سرشکنی)بخش های بیشتری از نرم افزار و منوهای آن توضیح داده شده و حجم کتاب نیز از این رو بیشتر است . ضمن اینکه در این کتاب مراحل ترسیم هندسی مسیر و قوس های افقی مختلف نیز شرح داده شده ؛ در حالی که در کتاب آقای روحی توضیح چندانی در این خصوص آورده نشده است . طراحی دور مسیر ها ، طراحی سازه های آبی و همچنین تولید خروجی های پیشرفته برای پیاده کردن مختصاتی بوسیله توتال استیشن ها از دیگر فصول آموزشی این کتاب است . البته در این کتاب درباره محاسبات پیمایش و سرشکنی شبکه های ژئودتیک چیزی آورده نشده ؛ در حالی که این مبحث در کتاب آقای روحی موجود می باشد .
بنظر من این دو کتاب می تونن یه جورایی مکمل هم باشن و واقعا بایستی به این دو بزرگوار و همتشون آفرین گفت چرا که جامعه نقشه برداری ایران به این چنین منابعی نیاز فراوان دارد . به نظر من نرم افزار LAND نیاز نقشه برداران در کارهای عمومی نقشه برداری را تقریبا بطور کامل تامین می کنه .
فقط یک نکته انتقادی رو من از این دو عزیز دارم .
این کتاب ها هر دو در سال 1384 یا بعبارتی اواخرسال2005 میلادی چاپ و انتشار یافتند . در حالی که هر دو کتاب به آموزش نسخه سال 2000 این نرم افزار (2i) پرداختن . این نرم افزار تا سال 2000 بعنوان Autocad Land Development نامیده می شده و از سال 2004 ورژن جدید آن با نام Autodesk Land Desktop از سوی شرکت امریکایی Autodesk به بازار عرضه گردیده . به مانند نرم افزار رشته برق با نام Autodesk Electrical Desktop و رشته مکانیک با نام Autodesk Mechanical Desktop .
در حال حاضر نسخه های 2005 و 2006 این نرم افزار هم در بازار ایران موجود می باشد . هر چند که بعنوان مثال نسخه 2004 نرم افزار، تفاوت بارزی با نسخه 2000 نداره ولی بهتر می بود که با کمی بررسی بیشتر بر روی امکانات نسخه جدید ، کتاب با آن نام چاپ می شد و امکانات جدید نرم افزار هم آموزش داده می شد . شما نگاه کنین ببینین کسی الان میاد کتاب آموزش office 2000 رو منتشر و چاپ اول کنه ؟ اگر قرار به نوشتن و چاپ کتاب در این زمینه باشه ، Office2003 رو چاپ می کنن .
بنا بر این چندان جالب نیست که ما در سال 2006 روی نسخه 200 نرم افزرا کار کنیم . بهر حال از این منظر انتقاد فوق وارد هست .
ضمن اینکه این توضیح رو باید بدم که ما با 3 تا نرم افزار سروکار داریم :
1-
2- Autodesk Survey
3- Autodesk Civil Design
.



ابتدا می بایست نرم افزار Land Desktop بر روی کامپیوتر نصب بشه ؛ سپس نرم افزار Survey رو نصب کنین که به نوعی بر روی Land سوار میشه . مشابه نرم افزار Inroads که به Microstation و یا Autocad برای اجرا نیاز داره . نرم افزار Civil Design رو هم مانند Survey باید بعد از نصب Land نصب بشه.
محاسبات پیمایش و سرشکنی شبکه های ژئودتیک توسط نرم افزار Survey انجام میشه و بخش مربوط به مسیر ،پروفیل و مقاطع و حجم خاکبرداری و خاکریزی توسط Civil Design انجام می پذیره .
نسخه 2004 این نرم افزار قابلیت تبدیل به یک سامانه اطلاعات مکانی (GIS) رو هم داره ومی تونین Topology تعریف کنین و از این لحاظ توسط Autodesk Map هم پشتیبانی میشه و این نرم افزار هم همراه خود Land بصورت خودکارنصب میشه و می تونین اون رو در محیط Land فراخوانی کنین .
برای فراخوانی هر کدوم از این بسته های نرم افزاری کافیه از منوی Project گزینه Menu Palettes رو انتخاب کنین ومنوهای نرم افزاری رو که لازم دارین فراخوانی کنین .
نرم افزار Land رواز نظر کارهایی که انجام میده شبیه نرم افزار Inroads 2004 می دونم ، چرا که خودم با نسخه های 7 و 2004 نرم افزار inroads کار کردم و فکر می کنم کسی که بتونه نرم افزار Land رو خوب یاد بگیره ، در زمینه کارهای عمومی نقشه برداری دیگه نیاز آنچنانی به یادگیری نرم افزارهای موازی همچون inroads نخواهد داشت( با توجه به اینکه در حال حاضر مراجع آموزشی(کتاب) در زمینه نرم افزار inroads وجود نداره و ورژن 2004 این نرم افزار هم بسیار گسترده شده و دارای قابلیت های زیادیست ، هرچند که چند نفری رو می شناسم که قصد دارن خودآموزInroads رو منتشر کنن...) و فکر می کنم حداقل تا 10 سال دیگه در زمینه کارهای عمومی نقشه برداری با مشکل چندانی از نظر نرم افزاری مواجه نخواهد شد .
ورژن 2006 نرم افزار Land Desktop برخلاف نسخه های قبلی دو CD هست و به RAM بالایی هم احتیاج داره .مسلما قابلیت هاش باید خبلی افزایش پیدا کرده باشه .
نرم افزارهای Land Desktop2006 ، civil design 2006 و Survey 2006 و سایر محصولات Autodesk رو می تونین از گروه نرم افزاری
JB-TEAM تهیه کنین . تلفن تماس این شرکت در تهران : 66965370
email : jb2000cd@hotmail.com
هدفم تبلیغ نبودها ...
می خواستم یکی از راه های تهیه این نرم افزار رو بگم . نسخه های قدیمی تر این نرم افزار ها رو هم می تونین از همون جا تهیه کنین . (مثلا 2004یا 2005 و...)
تحویل در تهران و ارسال CD به شهرستانها هم رایگان هست .
من یه جا دیگه قیمت Land 2006 که دو CD هست رو 4500 تومان دیدم. فکر کنم قیمت اینهام همین حدود باشه.
بهر حال امیدوارم که مطالب بالا بکارخوانندگان نقشه بردار بیاد .
از نویسندگان این دو کتاب هم بار دیگه به شخصه تشکر می کنم. چرا که نیاز این حقیر و همچنین بسیاری دیگه از دوستان به مرجع آموزشی فارسی درباره این نرم افزار رو برطرف کردن .
ضمن اینکه باز هم این سوال مطرح هست که چرا این دو کتاب بر اساس نسخه ۶ سال قبل این نرم افزار نوشته شده اند !!!!
نمونه ای از لایه های مختلف تشکیل دهنده یک سامانه اطلاعات مکانی (GIS)

.
سیستم تعیین موقعیت ماهواره ای
(GPS)

شايد بارها در مقالات علمی و اخبار با نام GPS ( Global Positioning System ( برخورد کرده باشيد.GPS ابزاريست جهت تعيين موقعيت نقاط . با توجه به پيشرفت های تکنولوژی GPS و استفاده از اين ابزار مهم در دنيا آگاهي از روشهاي مختلف تعيين موقعيت توسط اين سيستم ضروري بنظر مي رسد.دقت بالاي اين سيستم و جهاني بودن آن دليلي بر استفاده از اين سيستم در علوم مختلف مي باشد. اين سيستم از سال 1983 با پرتاب نخستين ماهواره GPS آغاز بکار نمود. با روي کار آمدن سيستم GPS تمام سيستم های قبلي تعيين موقعيت ماهواره اي از قبيل دور بين های بالستيک،داپلر،N.N.S.S ، SLR ،LLR ،LONG-C ،SECOR، به تدريج از دور خارج شدند.GPS يک سيستم عملياتي و هميشه در حال آماده باش است که در تمامي شرايط آب و هوايي دارای کارآيي مي باشد؛ زيرا فرکانس امواجي که توسط ماهواره هاي GPS ارسال مي شوند در حد گيگا هرتز است و شرايط آب و هوايي (مه وباران و نزولات جوي ) اثري روي اين امواج ندارند. اين سيستم در طول 24 ساعت شبانه روز فعال است ودر هر زمان ودر هر مکان که لازم باشد مي توان توسط آن تعيين موقعيت کرد.به وسيله گيرنده های سيستم GPS مي توان هم به روش مطلق و هم به روش نسبي تعيين موقعيت کرد و براي تعيين موقعيت در هر يک از دو روش فوق می توان از روش هاي ايستا (Static) ، متحرک(Kinematics) و نيمه متحرک (Semi-Kinematics) استفاده کرد.
در روش مطلق ، موقعيت نسبي نقطه نسبت به يک نقطه مختصات دار معلوم یعنی بصورت :
((DELTA(X),DELTA(Y),DELTA(Z)
بدست مي آيد.
روش تعيين موقعيت نسبي به علت حذف خطاهاي سيستماتيک موجود در اندازه گيري هاي GPS از اهميت خاصي برخوردار است و براي انجام آن نياز به دو گيرنده GPS مي باشدکه بطور همزمان ماهواره هاي مشترک را مشاهده و اندازه گيري نمايند. منظور از همزماني ، بدين معنی است که شرايط اندازه گيري براي هر دو گيرنده مستقر در ايستگاه های استقرار، يکي با مختصات معلوم و ديگري با مختصات مجهول،يکسان باشد. از روش تعيين موقعيت نسبي با GPS اکثرا در کارهاي نقشه برداري و گسترش شبکه هاي ژئودزی استفاده مي شود.دقت تعيين مختصات مطلق با سيستم GPS در حال حاضر در بهترين حالت به کمتراز 3 ± متر مي رسد و دقت تعيين مختصات نسبي با اين سيستم در حد ميليمتر مي باشد.

در حال حاضر سيستم GPS شامل 30 ماهواره است که کل سطح کره زمين را بطور همزمان پوشش می دهند و در 6 مدار بيضي شکل با زاويه ميل 55 درجه نسبت به صفحه استواي زمين به دور زمين می چرخند و در ارتفاع 20400 کيلومتری از سطح زمين قرار دارند.زمان يکبار چرخش ماهواره هاي GPS به دور زمين در حدود 12 ساعت نجومي است. به عبارتي در هر 24 ساعت خورشيدي در طول شبانه روز ماهواره دوبار از افق يک محل مي گذرد.همان طور که مي دانيم شبانه روز خورشيدي 4 دقيقه از شبانه روز نجومي بيشتر است لذا در هر روز نسبت به روز قبل ماهواره 4 دقيقه زودتر در افق يک محل ثابت طلوع مي کند. برای تعيين موقعيت x و y يا طول و عرض جغرافيايي (في و لاندا) حداقل بايد 3 ماهواره در آسمان محل باشد.در صورتي که مقدار پارامتر ارتفاع را نيز بخواهيم بايد از 4 ماهواره استفاده کرد. امروزه در بعضی مکان های ايران قادر به دريافت اطلاعات تا 10 ماهواره می باشيم و حداقل به 4 تا 5 ماهواره در هر زمان از شبانه روز و در هر مکان دسترسي داريم.
هر قدر تعداد ماهواره های قابل مشاهده بيشتر شود معادلات اساسی تعيين موقعيت بيشتر خواهند شد و بنابراين زمان لازم براي تعيين موقعيت يک نقطه کاهش يافته و دقت تعيين موقعيت نيز افزايش خواهد يافت.نکته مهمي که مي بايست مورد توجه قرار گيرد اينست که ارتفاعي که GPS به ما مي دهدبا ارتفاع موجود در نقشه ها و اطلس ها فرق ميکند.ارتفاع GPS نسبت به سطح مبنايي بنام بيضوي است در حالي که ارتفاع موجود در نقشه ها ارتفاع اورتومتريک مي باشدکه از سطح درياهای آزاد محاسبه
مي گردد.
هر ماهواره GPS بطور مستقل اطلاعات زير را توسط آنتنهای تعبيه شده بر روی بدنه اش به زمين ارسال می نمايد:
1) امواج حامل
الف) موج حامل (L1) با فرکانس f1=1500 MHZ
ب ) موج حامل (L2) با فرکانس f2=1200 MHZ
2)کدهای اطلاعاتي(بصورت دودويي) :
الف) کدغير نظامي(کد C/A ) ؛ MHZ f=1.023
ب ) کد دقيق (کد P ) ؛ f=10.23 MHZ
ج ) کد سري (کد Y) ؛ f=10.23 MHZ
براي رسين به حداکثر دقت و کارآيي GPS توسط يک گيرنده بايد از گيرنده اي استفاده کرد که هر دو موج حامل L1 و L2 و کدهاي فوق را دريافت نموده وقابليت آنتي اسپوفينگ (AS) داشته باشد؛ يعني بتواند کد سري Y را به يک کد P وبالعکس تبديل کند.
3) پيام ماهواره(Message) با فرکانس f=1500 MHZ که حامل اطلاعات زير مي باشد:
الف) اطلاعات مدار ماهواره که مربوط به موقعيت ماهواره مي شود.
ب ) اطلاعات مربوط به زمان
ج ) اطلاعات شماره ماهواره
د ) اطلاعات مربوط به ضريب دقت آرايش هندسي ماهواره ها (لازم به ذکر است که چنانچه ماهواره ها در افق منطقه مورد نظر باشند نه در بالای سر و يا اگرزاويه هر دو ماهواره با هم 120 درجه باشد تعيين موقعيت محل دارای دقت بيشتري خواهد بود.)
مجموعه اطلاعات فوق يعني امواج حامل،کدهاي اطلاعاتي و پيام ماهواره ، همراه يکديگر توسط مدولاسيون فاز بسمت زمين مخابره شده و گيرنده های زميني که قابليت ها و انواع متفاوتي دارندضمن دريافت مجموعه فوق پس از عمل De Modulation هر بخش را براي منظور خاص خود مورد استفاده قرار می دهد.لازم به ذکر است که بهترين و دقيق ترين گيرنده ، گيرنده ايست که قابليت در يافت کليه اطلاعات ذکر شده در موارد سه گانه بالا را داشته باشد و بتواند هر يک را به طرقي جداگانه دريافت کند و ارزان ترين گيرنده هم گيرنده ايست که تنها قابليت دريافت موج حامل L1 ،کدC/A و پيام ماهواره را دارد.لازم بذکر است که کد CA فقط بر روی موج L1 مدوله ميشود ولي کد P بر روي هر دو موج وجود دارد.
در قسمت بالا درباره بخش فضايي سيستم GPS صحبت شد؛حال به سراغ بخش کنترل زميني اين سيستم مي رويم : اين بخش شامل ايستگاههاي کنترل زميني است که داراي مختصات معلوم هستند و موقعيت آنها از طريق روشهاي کلاسيک تعيين موقعيت نظير روش VLBI (تعيين فواصل بلند توسط کوازارها)و روش SLR (فاصله سنجي ماهواره اي با امواج ليزر ) بدست آمده است. اين ايستگاه ها وظيفه تعقيب ومشاهده شبانه روزي ماهواره های GPS را بر عهده دارند . اين بخش بوسيله محاسبات رياضي پيچيده از طريق محاسبه معادله پلي نوميال (Polynomials) رياضی بطريق کمترين مربعات ، پارامترهاي مداري (افمريزها)و موقعيت ماهواره ها را نسبت به يک سيستم مختصات ژئودتيک ژئوسنتريک (مبدا سيستم مختصات تقريبا در مرکززمين قرار دارد.) محاسبه مي نمايد.
تعداد اين ايستگاههای زميني 5 عدد است که ايستگاه اصلي با نام کلرادو اسپرینگ در آمريکا قرار داردو 4 ايستگاه فرعی ديگر در نقاط ديگر کره زمين مستقر هستند. آخرين بخش از سيستم GPS ، قسمت USER يا کاربران سيستم مي باشد که خود شامل دو بخش است:
الف) آنتن دريافت کننده اطلاعات ارسالي از ماهواره ها
ب ) گيرنده(پردازش کننده اطلاعات دريافتي و تعيين کننده موقعيت محل آنتن)
نرم افزار و ميکروپروسسور داخل گيرنده فاصله بين آنتن زميني تا ماهواره هاي مرتبط با گيرنده ه را تعيين مي کند سپس با استفاده از حداقل 4 ماهواره موقعيت X وY و ارتفاع محل استقرار آنتن يا همان گيرنده تعيين ميشود.
* نکته مهمي که مي بايست مورد توجه قرار گيرد اينست که ارتفاعي که GPS به ما مي دهدبا ارتفاع موجود در نقشه ها و اطلس ها فرق ميکند.ارتفاع GPS نسبت به سطح مبنايي بنام بيضوي است در حالي که ارتفاع موجود در نقشه ها ارتفاع اورتومتريک مي باشدکه از سطح درياهای آزاد محاسبه مي گردد.مقدار اين اختلاف در بيش ترين حالت در حدود 100 متر می باشد.
گيرنده های GPS

گيرنده های GPS به دو دسته اصلي تقسيم مي شوند :
الف) گيرنده های نظامي
ب ) گيرنده های غير نظامي
گيرنده هاي غير نظامي فقط مي توانند افمريزهاي ارسالي روی کد C/A را از ماهواره دريافت کنند ،لذا تعيين موقعيت مطلق توسط اين دسته از گيرنده ها ضعيف مي باشد.(در حدود 3 تا 5 متر).اما گيرنده های نظامي که اکثرا در اختيار ارتش آمريکا و کشورهاي عضو پيمان ناتو مي باشد قادر هستند که پارامترهاي ارسال شده بوسيله کد P (پارامترهاي دقيق) را نيز علاوه بر کد C/A استفاده کنند. دقت تعيين موقعيت با چنين گيرنده هايي بسيار بالاست و در حال حاضر استفاده از کد P وکد Y که مشکل تر از کد P است صرفا در اختيار نظاميان آمريکايي مي باشد.البته از سال 2000 دقت سيستم GPS غير نظامي با توجه به حذف خطاي SA که وزارت دفاع آمريکا آن را عمدا همراه ساير موج ها از ماهواره هاي GPS به سمت گيرنده هاي غير نظامي ميفرستاد ، دقت تعيين موقعيت با گيرنده های دستي معمولي به 3 تا 5 متر رسيده است.البته براي کارهاي دقيق ژئودزي و نقشه برداري با استفاده از گيرنده هاي دو فرکانسه(تفاضلي) به شيوه تعيين موقعيت نسبي ميتوان به دقت در حد ميليمتر دست پيدا کرد. البته همين دقت 3 تا 5 متر گيرنده هاي دستي عادي هم نيازهاي عمومي ناوبری(کوهنوردي و....) را بخوبي تامين ميکند.البته هم اکنون با استفاده از سیستم WAAS دقت این گیرنده ها به بهتر از سه متر نیز می رسد .
در این سیستم (WAAS) ایستگاه های زمینی سیگنالهای تصحیح شده GPS را تامین کرده و دقت بیشتری در تعیین موقعیت به شما می دهد . این سیستم شامل 25 ایستگاه مرجع زمینی است که که در سرتاسر ایالات متحده قرار دارند و وظیفه کنترل اطلاعات ماهواره های GPS را بعهده دارند . دو ایستگاه واقع شده در سواحل ، اطلاعات ایستگاه های مرجع زمینی را جمع آوری کرده و پیام های مربوط به تصحیحات GPS را تهیه می کنند . این تصحیحات ناشی از مدار ماهواره های GPS، تاخیر سیگنال و ...بخاطر اختلالات جوی می باشد و پیام تصحیح توسط یکی از دو ایستگاه زمینی ماهواره ای مخابره می شود . اطلاعات مربوطه با نوع سیگنال GPS سازگار بوده بطوری که تمام GPS های دارای سیستم WAAS قادر به دریافت این اطلاعات می باشند .
نمونه اي از کاربردهای سيستم GPS
پيش بيني زلزله (در حال حاضر براي پيش بيني زلزله بيش از 1200عدد GPS در ژاپن نصب شده و همچنين فقط در اطراف شهر لس آنجلس آمريکا ،250عدد GPS در حال اندازه گيري و فعاليت 24 ساعته هستند.) ، نقشه برداري ، کاداستر ، کنترل امور مربوط به حمل و نقل و ترافيک ، کنترل حرکات تکتونيکي زمين ، کنترل جابجايي سدها و برج هاي بلند، پيش بيني وضع هوا (از طريق اندازه گيري ميزان انرژی موج فرستاده شده از سوي GPS پس از عبور از لايه هاي جو و ابرهاي موجود در منطقه مورد نظر) ، ناوبری (زميني،هوايي،دريايي) ، هيدروگرافي(آبنگاري) ، تعيين موقعيت سکوهاي دريايي نفتي،تعيين موقعيت جزيره هاي مرجاني، مين يابي ، SCAN کردن دريا ، بروز رساني سيستم هاي تعيين موقعيت اينرشيال ، استفاده جهت کنترل ماهواره هاي سنجش از دور(Remote Sensing) و..............
مورد ذکر شده در بالا بخشي از مجموعه کاربردهاي فراوان سيستم تعيين موقعيت جهاني(GPS)بود.البته روسها نيز سيستمي مشابه GPS با نام GLONASS دارند که ازنظر کارآيي و توان عملياتي بدلیل تعداد کم ماهواره های حاضر در مدار در حال حاضر به پاي سيستم GPS نمي رسد.البته گيرنده هاي مشترک GPS-GLONASS در حال حاضر در بازار يافت مي شوند. اتحاديه اروپا نيز در حال ساخت يک سيستم تعيين موقعيت ماهواره ای با نام گاليله ميباشد که طبق پيش بيني ها تا سال 2008 آماده بهره برداری و استفاده عموم خواهد شد که گیرنده های تلفیقی آن با GPS از دقت بهتری برخوردار خواهند بود ...
در زمانهايي که احتمال ارسال امواج پارازيت بر روي گيرنده هاي GPS مي رود به هيچ عنوان نبايد روی داده های ارائه شده توسط گيرنده هاي غير نظامي حساب باز کرد.در ايران نيز يکي از کارخانجات نظامي دولتي اقدام به ساخت پارازيت انداز GPS نموده که البته داراي برد زيادي نيست.
قيمت گيرنده هاي GPS موجود در بازار ايران از 100000 تومان شروع مي شود و به40ميليون تومان هم مي رسد. تعدادي از شرکت های سازنده اين گيرنده ها عبارتند از:
MAGELLAN , Trimble , Garmin , THALES , Ashtech

امید آنکه این مقاله عمومی توانسته باشد خوانندگان را با بخش کوچکی از توانایی ها و امکانات سیستم GPS آشنا کرده باشد .
سلام
این چند روز یه ذره سرم شلوغ بود و به کامپیوتر هم دسترسی نداشتم تا اینجا رو بروز کنم.
سه شنبه برای خرید چند تا کتاب و مجله رفته بودم تهران و سازمان نقشه برداری . اتفاقا یه سخنرانی درباره کاربرد تصاویر چند طیفی سنجنده MODIS هم در حال برگزاری بود که چون وسطای سخنرانی بود ، دیگه بی خیالش شدم در تاریخ 25 بهمن (صبح)هم مهندس انواری از ژئودزین های خوب کشور در محل سازمان نقشه برداری، سخنرانی ای رو در زمینه ژئودزی ارائه خواهند داد ؛ البته عنوان سخنرانی دقیقا یادم نیست .
خبر دوم هم اینکه دوست و همکلاسی خوبم علی حسن خانلو ، وبلاگ گروه مهندسی ژئوماتیک دانشگاه آزاد واحد تاکستان قزوین رو راه اندازی کرده . ضمن اینکه قراره بزودی نشریه ای در زمینه ژئوماتیک در دانشگاه منتشر بشه .
این هم آدرسش :
http://hasankhanloo.blogfa.com
مدتیست که گروه علوم نقشه برداری در سایت my pardis که سایتی شامل گروه ها و تالارهای علمی مختلف برای گفتگو و تبادل اطلاعات در موضوعات مربوطه هست ، به همت مهندس الماسی افتتاح شده . یه مکان مجازی بسیار خوب برای نقشه بردار ها تا بتونن به تبادل مسائل علمی و تجربیات در زمینه این علم و رشته بپردازن . امیدوارم که دوستانی که این مطلب رو می خونن یه سر به این گروه بزنن و با عضویت و فعالیت در این گروه به گسترش و پیشرفت این رشته کمک بکنن . البته فایده اصلیش برای خود ما هست . چرا که محلیه برای تبادل اطلاعات و پرسیدن سوالهامون . البته فقط عضو شدن ملاک نیست . چون همین الان هم 8 نفر عضو هستن ولی اکثرا نه موضوعی برای بحث معرفی می کنن و نه در بحث های جاری شرکت می کنن که البته امیدوار هستم که این روند تغییر پیدا بکنه .
این هم لینکش :
http://www.mypardis.com/Public/surveying/Default.aspx
بخش های مختلف یک سنجنده تصویربردار و توضیحاتی درباب میدان دید لحظه ای
البته در عکس به فرمولIFOV=B*H اشاره شده است که در این صورت IFOV برابر می شود با اندازه پیکسل زمینی در نادیر یا همان قدرت تفکیک زمینی در نادیر و دیگر معنای Instanteneous Field Of View با آن سازگار نخواهد بود.
تا اونجایی که من می دونم و خوندم ، زاویه بتا همان میدان دید لحضه ای IFOV هست و اندازه پیکسل در نادیر هم از رابطه Pn=IFOV*H=B*H بدست میاید که در تصویر آخر با نام D مشخص شده است .
البته این مقدار اندازه پیکسل زمینی در نقاط دیگر عکس دارای مقداری متفاوت است که براحتی از طریق فرمول زیر قابل محاسبه می باشد :
( P teta / P nadir ) = 1 / cos^2(teta)
P teta = اندازه پیکسل زمینی تحت زاویه تتا
P nadir = اندازه پیکسل زمینی در نادیر
teta = زاویه دید سنجنده درنقطه مورد نظر که برابر است با نصف زاویه میدان دید سنجنده :FOV/2
نادیر = پای راستای عمود ماهواره بر زمین .



معرفی یکی دیگر از سنجنده های تصویربردار ماهواره ای

ماهواره QuickBird-2 در تاریخ 18 اکتبر 2001 به فضا پرتاب شده است . این ماهواره دارای قدرت تفکیک 0.61 متر با سنجنده Pan و 2.44 متر با سنجنده MS می باشد و در حال حاضر از لحاظ قدرت تفکیک زمینی پر قدرت ترین ماهواره تجاری می باشد . ارتفاع این ماهواره از سطح زمین برابر با 450 کیلومتر و دارای زاویه میل مداری 98 درجه می باشد و دوره تکرار آن 20 روز است.لازم به ذکر است که QuickBird-1 با موفقیت در فضا قرار نگرفته بود.
Quick Bird محصولات تصویری متنوعی را در اختیار مشتریان قرار می دهد؛ از جمله تصاویر پوشش دار که البته به هرکسی داده نمی شود . ماهواره های خانواده Quick Bird توسط شرکت آمریکایی Earth watch (DigitalGlobe) اداره می گردند. مناطق تحت پوشش ماهواره های QuickBird محدود به مناطق پر جمعیت جهان است . اطلاعات بیشتر درخصوص ماهواره در جدول آمده است.
من خودم یک نمونه تصویر pan این ماهواره رو از نزدیک دیدم . تصویر رو استادمون به ما داده بود و مربوطه به کلات نادری در استان خراسان بود. گویا شهرداری این تصویر رو از یک واسطه به مبلغ حدودا 8 میلیون تومان خریداری کرده بود.
این تصویر که زمین مرجع هم بود توسط نرم افزار Global Mapper به تصویر SRTM (مدل سه بعدی منطقه) منطقه متصل شد و از طریق عملیات Fly براحتی می شد در ارتفاعی پایین به دور آرامگاه نادر شاه حرکت کرد!!!
از طریق آدرس زیر می توانید به تصاویر این ماهواره ها دسترسی پیدا کنید :
اطلاعات بیشتر در خصوص این ماهواره و سنجنده های آن :
|
Launch Date |
October 18, 2001 |
|
Launch Vehicle |
Boeing Delta II |
|
Launch Location |
Vandenberg Air Force |
|
Orbit Altitude |
450 Km |
|
Orbit Inclination |
97.2º, sun-synchronous |
|
Speed |
7.1 Km/second - 25,560 Km/hour |
|
Equator Crossing Time |
10:30 a.m. (descending node) |
|
Orbit Time |
93.5 minutes |
|
Revisit Time |
1 -3.5 days depending on Latitude (30º off-nadir) |
|
Swath Width |
16.5 Km x 16.5 Km at nadir |
|
Metric Accuracy |
23-meter horizontal (CE90%) |
|
Digitization |
11 bits |
|
Resolution |
Pan: 61 cm (nadir) to 72 cm (25º off-nadir) |
|
Image Bands |
Pan: 450 - 900 nm |

لینک یک مقاله تالیفی توسط خودم رو می ذارم اینجا .
اسم مقاله : روشی دقیق برای آنالیز عکس های نجومی
در این مقاله از روش های فتوگرامتری و همچنین ژئودزی در آنالیز عکس های نجومی استفاده شده . یه کاربرد دیگه از رشته نقشه برداری در سایر علوم...
http://www.nssra.netfirms.com/Astrophotoanalysis.htm
فعلا خدا نگهدار
ماهواره Ikonos
ماهواره Ikonos در حال حاضر مشهورترین ماهواره تجاری می باشد . این ماهواره دارای قدرت تفکیک زمینی 0.82 متر در باند Pan (سیاه و سفید) و 3.28 متر در حالت MS (چند طیفی) می باشد. دوره تکرار این ماهواره 14 روز است و پوشش تصویری آن بر روی زمین برابر با 121 کیلومتر مربع می باشد و دارای میدان دید 0.93 درجه است . ماهواره Ikonos-2 در تاریخ 24 سپتامبر 99 به آسمان پرتاب شد . (لازم به ذکر است که پرتاب Ikonos1 با شکست مواجه شد و موشک حامل این ماهواره لحظاتی پس از برخاستن از زمین در هوا منفجر گردید .)
طول عمر این ماهواره 7 سال برآورد شده و وزن آن 818 کیلو گرم است . باندهای طیفی این ماهواره همانند باندهای 1 تا 4 سنجنده TM ماهواره 4و5 Landsat (نسل دوم) است .
سیستم IKONOS
IKONOS دارای یک دوربین سیستم تصویربرداری Pushbroom * با فاصله کانونی 10 متر است. که با استفاده از اینه به 2 متر کاهش یافته است . این سنجنده دارای ارتفاع 680 کیلومتر در نادیر * وسرعت 7 کیلومتر برثانیه می باشد . ماهواره قادر به تصویر برداری با پوشش عرضی است که فاصله 725 متر را می پوشاند . سیستم طوری طراحی شده که شامل 3 آنتن GPS و سه Star tracker رقومی است که موقعیت و وضعیت ایستگاه (سکوی) تصویربرداری را بدست خواهد داد . این ماهواره در مدار دایره ای ،قطبی و خورشید اهنگ با زاویه میل 98.2 درجه می باشد . در جدول زیر برخی از مشخصات فنی سیستم Ikonos آمده است :
|
پارامتر |
مشخصات فنی |
|
ابعاد پیکسل |
12 میکرون(پانکروماتیک) |
|
قدرت تفکیک زمینی |
0.82 در نادیر (پانکروماتیک) |
|
باندهای طیفی |
|
|
**** آبی (3.28 متر) |
0.45 تا 0.52 میکرون |
|
**** سبز (3.28 متر) |
0.52 تا 0.6 میکرون |
|
**** قرمز (3.28 متر) |
0.63 تا 0.69 میکرون |
|
**** مادون قرمز نزدیک (3.28 متر) |
0.76 تا 0.9 میکرون |
|
فاصله کانونی |
10 متر |
|
نوع تصویر برداری |
یک ارایش خطی C.C.D |
|
ارتفاع مدار |
680 کیلومتر |
|
ابعاد تصویر |
11 کیلومتر در 11 کیلومتر |
|
نوع دید برجسته بینی |
پوشش طولی و عرضی(پوشش متغیر) |
|
نسبت باز به ارتفاع |
1 تا 2 |
|
کمترین زمان تصویربرداری از مدار دیگر |
3 روز |
با در مدار قرار گرفتن IKONOS-2 عصر ماهواره ای تجاری با قدرت بالا فرارسید و به عنوان اولین کاربران تصاویر فوق جوامع فتوگرامتری و gis علاقه مندیشان را به این تکنولوژی نشان داده اند . اما این جوامع جهت دریافت داده ها با محدودیت هایی روبرو گشته اند . در ادامه سوالات مطرح شده از سوی کاربران و محدودیت های اعمال شده جهت اخذ داده بیان خواهد شد .
شرکت امریکایی Space Imaging ، در اواخر سال 1994 برای تجاری نمودن فن آوری تصویربرداری ماهواره ای با قدرت تفکیک بالا ایجاد شد . پس از شکست Ikonos-1 ، ماهواره Ikonos-2 جلوتر از برنامه زمان بندی شده در 24 سپتامبر 1999 به فضا پرتاب شد و در مدار قرار گرفت و سپس نام Ikonos-2 به نام Ikonos تغییر یافت . واژه IKONOS از کلمه یونانی IKONO به معنی " تصویر " اقتباس شده است و Athena موشک حامل Ikonos 1,2 در فرهنگ یونانی اله خرد ،صرفه جویی و صنعت بوده است .
Ikonos اولین ماهواره تصویربرداری تجاری است که قادر به جمع آوری تصاویر پانکروماتیک با قدرت تفکیک بهتر از 1 متر و با قابلیت تصویربرداری متغیر (Flexible Pointing ) و همچنین تصاویر چند طیفی است .
محدودیت های اعمال شده در ارائه اطلاعات :
در حال حاضر شرکت Space Imaging از ارائه اطلاعات مداری ، اطلاعات سنجنده ، داده های موقعیت ، وضعیت سکو و همچنین تصاویر خام خودداری می کند و فقط محصولات ارتوفوتو وبه تازگی مدل ارتفاعی رقومی (DEM) 15 متری و 30 متری ارائه می نماید تا موجب افزایش ارزش افزوده محصول و درامد بیشتر شود . ضمنا به تدریج دارای بانک اطلاعاتی از نقشه های سایر کشورها خواهد شد . این مطلب به ویژه هنگام سفارش ارتوفتوی دقیق (CARTERRA Precision) مورد توجه است . زیرا با ارائه نقاط کنترل زمینی دقیق و مدل رقومی زمین به آنها ، علاوه بر حصول درامد بیشتر ، نقشه ای دقیق به مقیاس 1:5000(شاید هم 1:4000) از مناطقی از سایر کشورها به دست می آورند . Space Imaging حتی از فروش زوج تصاویر برجسته IKONOS نیز خودداری می کند . در حال حاضر ، تنها دریافت کننده این تصاویر برجسته ، آژانس تهیه نقشه های نظامی آمریکا (NIMA) است .
سوالات مطرح درباره تصاویر IKONOS :
محصولات استاندارد IKONOS چیست ؟
محصولات تصویر استاندارد HKONOS قسمتی از خط تولید CARTERRA است وبا توجه به سطح دقت و پردازش انجام شده تقسیم بندی می شوند . از نظر هندسی یک سطح تصاویر تصحیح شده تقریبی (CARTERRA GEO) و 4 سطح تصاویر ترمیم شده وجود دارد .
CARTERRA(REFERENCE,MAP,PRO,PRECISION) و CARTERRA GEO
تصاویر PAN ا متری و تصاویر رنگی ترکیبی (Pan-Sharpened) و تصاویر چند طیفی 4 متری را ارائه می کند . GEO از نظر رادیومتریک ،کالیبره شده و از نظر هندسی به صورت تقریبی تصحیح شده و با سیستم تصویر انتخابی ارائه می شود . محصولات سری CARTERRA را می تونین در جدول زیر ببینین :
|
نوع محصول |
نام محصول |
CE90 |
RMSE |
NMAS |
|
پانکروماتیک |
GEO |
50 متر |
23.6 متر |
N/A |
|
چند طیفی |
GEO |
50 متر |
23.6 متر |
N/A |
|
ترکیبی |
GEO |
50 متر |
23.6 متر |
N/A |
|
پانکروماتیک |
Reference |
25.4 متر |
11.8 متر |
1:50000 |
|
چند طیفی |
Reference |
25.4 متر |
11.8 متر |
1:50000 |
|
ترکیبی |
Reference |
25.4 متر |
11.8 متر |
1:50000 |
|
پانکروماتیک |
Map |
12.2متر |
5.7 متر |
1:24000 |
|
چند طیفی |
Map |
12.2متر |
5.7 متر |
1:24000 |
|
ترکیبی |
Map |
12.2متر |
5.7 متر |
1:24000 |
|
پانکروماتیک |
Pro |
10.2متر |
4.8 متر |
1:12000 |
|
چند طیفی |
Pro |
10.2متر |
4.8 متر |
1:12000 |
|
ترکیبی |
Pro |
10.2متر |
4.8 متر |
1:12000 |
|
پانکروماتیک |
Precision |
4.1 متر |
1.9 متر |
1:4800 |
|
چند طیفی |
Precision |
4.1 متر |
1.9 متر |
1:4800 |
|
ترکیبی |
Precision |
4.1 متر |
1.9 متر |
1:4800 |
|
N/A |
Global DEM |
V=12 meter |
V=7 meter |
1:4800 |
|
|
|
H=25 meter |
H= 12 meter |
|
توجه : محصولات ترکیبی سه باندی بوده و دارای قدرت تفکیک یک متری(0.82) هستند .
محصولات استاندارد برای چه کاربردهایی در نظر گرفته می شوند ؟
محصولا ت IKONOS برای کاربردهای متنوع و خاصی طراحی شده اند :
CARTERRA GEO برای کاربردهایی در نظر گرفته شده که دقت مکانی حائز اولویت نیست . محصولات CARTERRA ORTHORECTIFIED (REFRENCE, MAP,PRO,PRECISION)در تهیه نقشه و نیاز های GIS با دقت های مختلف به ویژه برای تولید و بهنگام نمودن نقشه های مبنایی در نظر گرفته شده اند . محصولات DEMS مناسب کاربردهای برنامه ریزی و مدل سازی اند که در آنها باید توپوگرافی در نظر گرفته شود .
GEO (50 متر CE90) :
برای کاربردهایی طراحی شده که به دقت مکانی بالا نیاز ندارند یا در جاهایی به کار می رود که ارائه سریع تصویر در اولویت است . این کاربردها شامل تعیین اثار بلایای طبیعی ، کنترل حوادث و تغییرات ایجاد شده ، حوادث مورد نظر رسانه های گروهی ، تشخیص حوادث ، دید و نمایش واقعی می باشد . این محصول ، برای پروژه هایی با بودجه های محدود نیز مناسب است که در آن ، کاربران متخصص داده ها را برای رفع نیازهای خود تصحیح می نمایند .
REFERENCE (25 متر, CE90 و 11.8 متر RMSE و 1:50000 (:
برای تهیه نقشه از نواحی بزرگ و پروژه های بین المللی تهیه نقشه مناسب است .کاربردها : تهیهنقشه های مبنایی ، برنامه ریزی ، کنترل و تعیین تغییرات و ارزیابی محیطی را دربر می گیرد .
MAP (12 متر, CE90 و 5.7 متر RMSE و 1:24000) :
اغلب برای تهیه نقشه و فعالیتهای GIS در سطح استانی در نظر گرفته شده و بر مبنای شبکه بندی 7.5 USGS است و دقت 1:24000 دارد . کاربردها : برنامه ریزی ، کنترل و بهنگام نمودن نقشه و GIS را شامل می شود .
PRO (10 متر , CE90 و 4.8 متر RMSE و 1:12000 ) :
برای تهیه نقشه در مقیاس 1:12000 طراحی شده اند و کاربردها شامل برنامه ریزی ، تهیه و بازنگری نقشه و GIS ، کنترل توسعه شهری و ساختارهای زیربنایی است .
PRECISION (4متر و CE90 و 1.9 متر RMSE و 1:4800) :
برای کاربردهای استانی و محلی طراحی شده که در آن تحویل به موقع تصاویر اورتو همراه با دقت بالا مورد نیاز است . بطور مثال زمان تحویل 2 هفته ای و یک تا دو ماه برای تصویربرداری جدید و کاربردها ، تهیه نقشه های مبنایی ، بازنگری نقشه ، بازنگری GIS ، برنامه ریزی ، مکان یابی توسعه را در بر می گیرد .
GLOBAL DEM-30,50 (12 متر و CE90 و 7متر RMSE و مسطحاتی 25 متر CE90 و 12 متر RMSE) :
برای مدل سازی GIS ، پروژه های آبنگاری (هیدروگرافی) ،برنامه ریزی جاده ها ، مکان گزینی ،؟ تحلیل حداقل هزینه و تعیین مسیر حداقل مسافت و تولید محصولات جانبی از قبیل شیب ، جهت شیب ، نقشه های منحنی تراز و غیره .
آیا محصولات IKONOS را می توان موزائیک کرد ؟
به نوع محصولات بستگی دارد . محصولات CARTERRA GEO موزاییک نمی گردند . محصولات ترمیم شده برای اتصال لبه ها موزاییک می شوند . برای تصاویر حاصله از چندین منبع ، اندازه پیکسل 2 متر در نظر گرفته شده است و اختلاف روشنایی بین تصاویر تا حد ممکن کاهش خواهد یافت . با این حال تصاویر بدست آمده در فصول مختلف یا با زوایای خورشیدی متفاوت در لبه ها تغییرات روشنایی دارند .
حداقل مبلغ سفارش محصولات IKONOS چه مقدار است ؟
کمترین میزان سفارش خرید برای امریکای شمالی 1000 دلار و کمترین میزان خرید برای دیگر مناطق 2000 دلار می باشد .
محصولات بر کدام بیضوی مبنا و سیستم تصویر استوارند ؟
بیضوی مبنا در این مورد ، NAD83 و WGS84 است . سایر بیضوی ها ی مبنا نیز جزء محصولات غیر استاندارد محسوب میشوند و با دریافت هزینه بیشتر قابل ارائه می باشند . سیستم تصویر نیز هم شامل UTM و محلی می باشد .
محصولات CARTERRA IKONOS تحت چه فرمت هایی ارائه می شوند ؟
این محصولات تحت فرمت GEOTIFF 8 بیتی و 11 بیتی فشرده نشده ارائه می شوند که البته فقط مشتریان دولتی می توانند فرمت nitf2 را دریافت نمایند .
محصولات تحویلی شامل چه اجزایی است ؟
اجزای این محصولات عبارتند از : محصولات تصویری ، فایل TFW ، فایل متادیتا ، قایل حق امتیاز ،و موافقت نامه حق امتیاز بصورت کاغذی . تمام فایل های فوق بر روی اولین CD نوشته می شود .
آیا محصولات تصویری دارای ابر خواهند بود ؟
محصولات ممکن است شامل 20 درصد ابر و سایه ابرباشد. اگر یک مشتری تصاویری با کمتر از 20 درصد ابر درخواست کند موجب طولانی تر شدن زمان تحویل و افزایش هزینه می گردد .
آیا مشتری می تواند زاویه تصویربرداری خاصی را سفارش دهد ؟
بله ، اما در این صورت محصول غیر استاندارد موجب طولانی تر شدن زمان تحویل و افزایش هزینه می گردد .
زمان متداول برای تحویل محصولات CARTERRA GEO چه مدت است ؟
محصولات GEO اگر در آرشیو موجود باشند 3 روز پس از پذیرش تقاضا در دسترس قرار می گیرند و مناطقی که در آرشیو نباشد یک ماه پس از پذیرش تقاضا آماده می شود . در صورت ابری بودن منطقه ، این زمان افزایش می یابد .
آیا شرکت های تجاری زوج تصاویر برجسته IKONOS را برای استخراج عوارض و ساختمان می توانند خریداری نمایند ؟
خیر ، درحال حاضر اجازه فروش زوج تصاویر برجسته را ندارند .
آیا DEM های ایجاد شده از طریق زوج تصاویر برجسته IKONOS در دسترس مشتریان قرار می گیرد ؟
بله ، CARTERRA Global DEM 15 , 30 meter تحویل داده می شود .
برگرفته از :
سکوها ، سنجنده ها ، عکسها ، تصاویر فضایی و مدل سازی ریاضی جهت تولید اطلاعات جغرافیایی
مطالعه موردی : امکان بکارگیری عکسها و تصاویر فضائی در تهیه و بروز رسانی نقشه های تولیدی سازمان نقشه برداری(نگارش 1)
اداره دورکاوی و پردازش تصاویر
اعضای کمیته : دکتر سعید صادقیان ، مهندس مهرداد جعفری سلیم ، مهندس لیلا هاشمی
لازم بذکر می باشد که امکان تغییر در زمینه محصولات این ماهواره و نحوه تحویل آنها وجود دارد که جهت اطمینان می توانید به سایت شرکت spaceimaging مراجعه نمایید .
جهت دسترسی به محصولات آیکونوس و اطلاعات بیشتر در این خصوص :Space Imaging سایت شرکت
http://www.spaceimaging.com
من مازیار سیدنژاد هستم . دانشجوی سال سوم مهندسی نقشه برداری دانشگاه آزاد واحد تاکستان قزوین. امیدوارم که این وبلاگ بتونه کمکی در جهت ترویج و گسترش علم ژئوماتیک یا همان نقشه برداری بین نقشه برداران و علاقه مندان به این رشته باشه.